Arapça - Türkçe İslam Sözlüğü

Fıkıh

fiqh

Fıkıh, İslam'ın ibadet, muamelat ve ahlak konularındaki pratik hükümlerini inceleyen ilim dalıdır. Sözlükte "derin anlayış" demek olan fıkıh; Kuran, Sünnet, icmâ ve kıyas gibi kaynaklardan hüküm çıkarma metodolojisini kapsar. İslam dünyasında dört büyük fıkıh mezhebi bulunur: Hanefi, Maliki, Şafii ve Hanbeli.

Kaza

qaḍāʾ

Kaza iki anlama gelir: (1) Akide'de kaza, Allah'ın ezelî ilmine uygun olarak vakti gelince hükmünü yerine getirmesi; kaderin gerçekleşmesidir. (2) Fıkıhta kaza, vaktinde eda edilemeyen namaz veya orucun sonradan yerine getirilmesidir.

Ma'ruf

maʿrūf

Ma'ruf, İslam'ın emrettiği ve sağlıklı fıtratın güzel kabul ettiği her türlü iyi iş, davranış ve sözdür. Münkerin zıddıdır. Kuran'da 38 kez geçen ma'ruf; bireyi, aileyi ve toplumu iyiye yönlendiren her hareketi kapsar.

Maslahat

maṣlaḥah

Maslahat, İslam hukukunda bireyin ve toplumun çıkarını, faydasını ve iyiliğini ifade eden temel bir usul kavramıdır. Makasıdü'ş-Şeriat çerçevesinde maslahat; din, can, akıl, nesil ve malın korunmasını hedefler. Şer'î hükümlerin temelinde maslahata riayet yatmaktadır.

Münker

munkar

Münker, İslam'ın yasakladığı, akıl ve vicdanın kötü saydığı her türlü eylem ve davranıştır. "Emr-i bi'l-ma'ruf ve nehy-i ani'l-münker" (iyiliği emretmek ve kötülükten alıkoymak) İslam'ın toplumsal farzlarından biridir. Kuran'da 16 ayette münkerden men edilmesi emredilmektedir.

Sünnet

sunnah

Sünnet, Hz. Peygamber'in söz, fiil ve takrirlerinin bütünüdür. Fıkıhta ise farz ve vacipten sonra gelen, yapılması teşvik edilen ancak terk edilmesi günah olmayan amel kategorisidir. Sünnet-i müekkede (sürekli yapılan sünnet) ve sünnet-i gayr-i müekkede olmak üzere ikiye ayrılır.