Arapça - Türkçe İslam Sözlüğü

Akide (İnanç)

aqida

Akide, kalpte kesin olarak benimsenen inanç ve inanç esaslarıdır. İslam'ın altı iman esası (Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere iman) akidenin temelini oluşturur. Kelam ilmi akideyi sistematik biçimde ele alır. Sağlam bir akide, salih amelin temelidir.

Araf

al-Aʿrāf

Araf, cennet ile cehennem arasındaki sınıra verilen isimdir. Kuran'da A'raf Suresi'nde geçen bu kavram; hesabı eşit gelenlerin ya da mahşerde hükmü henüz verilmeyenlerin geçici olarak bulunduğu yüksek bir mevkii ifade eder. Araf ehli nihayet cennete gireceği rivayet edilir.

Arş

ʿarsh

Arş, Allah'ın kudret ve hâkimiyetini simgeleyen en büyük yaratılmış varlıktır. "Rahman Arş'a istivâ etmiştir" ayetiyle Kuran'da 33 kez geçer. Arşın mahiyeti ve Allah'ın Arş'a istivâsı meselesi İslam kelamının önemli konularından biridir; Ehli Sünnet bu konuda "keyfiyet bilinmeksizin iman" ilkesini benimser.

Azap

ʿadhāb

Azap, Allah'ın hükmüyle günahkârlara verilen acı ve cezadır. Kuran'ın en çok geçen kelimelerinden biri olan azap (322 kez), kabir azabı, cehennem azabı ve dünyadaki ilahi cezalar olmak üzere farklı tezahürlere sahiptir. Tövbe ve iman azaptan kurtulmanın yollarıdır.

Ba's (Yeniden Diriliş)

ba'th

Ba's, kıyamet günü ölülerin yeniden diriltilmesidir. Ahirete imanın temel unsurlarından biridir. Kuran bu hakikati onlarca ayette işler: "Sonra sizi yeniden dirilteceğiz." Ba's inancı, dünya hayatının hesabının verileceği bilincini güçlendirir. İnsanlar hesap için mahşerde toplanacak ve ardından cennet veya cehenneme girecektir.

Berzah

barzakh

Berzah, ölüm ile kıyamet arasındaki ara âlemdir. Ruhun kabir hayatı boyunca bulunduğu bu merhale; dünya hayatından ahirete geçişteki köprüyü ifade eder. Kuran'da üç ayette geçen berzah, İslam'ın ölüm sonrası hayat anlayışının temel kavramlarından biridir.

Cehennem

jahannam

Cehennem, kafir ve günahkârlara ahirette hazırlanan azap yurdudur. Kuran'da yedi cehennem tabakasından bahsedilir; en derini münafıklara aittir. İslam'a göre günahkâr müminler cehenneme girse de eninde sonunda çıkarılır; sadece kâfirler orada ebedi kalır. Cehennem azabının tasvirini içeren ayetler, dünya hayatında uyarı işlevi görür.

Cemaat

jamāʿah

Cemaat, namaz gibi ibadetleri birlikte ifa eden topluluktur. Hz. Peygamber cemaate katılmanın sevabını yalnız kılınan namazdan 27 kat fazla olduğunu bildirmiştir. Akide boyutunda ise "Ehli Sünnet vel Cemaat" ifadesi, Sünnet'e uyan ana Müslüman kitlesini tanımlar.

Cemil Sabır (Güzel Sabır)

sabr jamil

"Sabr-ı Cemil" (güzel sabır), Hz. Yakub'un oğulları için sabretteki derin halini anlatan Kurani bir kavramdır. Müşkülata karşı kızmadan, sızlanmadan ve yalnızca Allah'a şikayet ederek sabretmektir. Hz. Yakub "Siz bana güzel olmayan bir şey anlattınız; sabr-ı cemil... Allah'tan yardım diliyorum" buyurdu. Cemil sabır sızlanmayan, içinden de direnen ve Allah'a güvenen sabırdır.

Cennet

janna

Cennet, ahirette Allah'a iman eden ve salih amel işleyen kullar için hazırlanan sonsuz mutluluk yurdudur. Kuran'da sekiz cennet katından bahsedilir; en yükseği Firdevs'tir. "Gözlerin görmediği, kulakların işitmediği ve insan kalbine gelmeyen nimetler" (Buhârî hadisi) cennetin büyüklüğünü anlatır. Cennetin en büyük nimetin Allah'ı görmek (rü'yetullah) olduğu bildirilmiştir.

Cin

jinn

Cinler, ateşten yaratılmış, insanlar gibi akıl ve iradeye sahip, imtihana tabi varlıklardır. Kuran'ın 72. suresi Cin suresidir. Mümin cinler de kafir cinler gibi yaptıklarının hesabını verecektir. Hz. Süleyman'ın cinleri emrinde çalıştırdığı Kuran'da anlatılır. Cinlere tapınmak, şeytana uymak ve büyücülük yasaktır; cinlerden yardım istemek şirk kapsamındadır.

Din

dīn

Din, Allah ile kul arasındaki ilişkiyi düzenleyen inanç, ibadet ve ahlak sisteminin bütünüdür. Kuran'da 101 kez geçer. İslam'da din; iman, İslam ve ihsan olmak üzere üç temel boyutu kapsar. "Allah katında din İslam'dır" (Âl-i İmrân 3/19) ayeti, hak dinin İslam olduğunu bildirir.

El-Alîm (Esmâü'l-Hüsnâ)

al-alim

El-Alîm, "her şeyi bilen, ilmi her şeyi kuşatan" anlamındaki ilahi isimdir. Kuran'da 157 kez geçen en çok tekrarlanan ilahi isimlerdendir. Allah gizli, açık, geçmiş ve gelecek, kalplerin derinliğine kadar her şeyi bilir. "Allah'ın ilmi göklerde ve yerde olan her şeyi kuşatmıştır" (Nisa 126). El-Alîm isminin bilincinde olmak, insanı her yerde doğru davranmaya yönlendirir.

El-Gafûr (Esmâü'l-Hüsnâ)

al-ghafur

El-Gafûr, "kullarını çokça ve defalarca bağışlayan" anlamındaki ilahi isimdir. Kuran'da 91 kez geçer. "Gafara" kökü "örtmek" anlamını taşır; Allah günahları örter ve affeder. "De ki: Ey nefisleri üzerinde aşırıya giden kullarım! Allah'ın rahmetinden umut kesmeyin" (Zümer 53) ayeti el-Gafûr isminin enginliğini anlatır.

El-Kâdir (Esmâü'l-Hüsnâ)

al-qadir

El-Kâdir, "sonsuz güç ve kudrete sahip, her şeye muktedir olan" anlamındadır. Kuran'da 45 kez geçen bu isim, Allah'ın hiçbir şeyin kendisini âciz kılamayacağını anlatır. "Şüphesiz Allah her şeye kâdirdir" ifadesi Kuran'da defalarca tekrarlanır. El-Kâdir ismi; ölüleri diriltmek, gökleri ve yeri yaratmak gibi azametli fiillerin sahibi olarak Allah'ı tanıtır.

Ensar

al-ansar

Ensar, Hz. Peygamber ve Mekke'li muhacirleri Medine'de barındıran Medineli Müslümanlardır. "Yardımcılar" anlamına gelen Ensar, Hz. Peygamber'in Medine'ye hicretiyle kardeşliği (muahât) benimsemiştir. Kuran onları "öncekiler" arasında sayarak ebedî rızayı müjdelemiştir. Ensar'ın cömertliği ve fedakarlığı İslam tarihinin en parlak örneği olarak tarihe geçmiştir.

Er-Rahîm (Esmâü'l-Hüsnâ)

al-rahim

Er-Rahîm, Allah'ın en çok tekrarlanan isimlerinden biri olup "müminlere özel, kesintisiz merhamet eden" anlamındadır. Besmele'de Rahman ile birlikte zikredilir. Rahmet kökünden gelen Rahîm; Allah'ın ahirette müminlere göstereceği özel ve kalıcı rahmeti anlatır. "O Müminlere karşı çok şefkatli, çok merhametlidir" (Ahzab 33/43).

Er-Rahmân (Esmâü'l-Hüsnâ)

al-rahman

Er-Rahmân, Allah'ın 99 güzel isminden biri olup "sonsuz rahmet sahibi, tüm varlıklara merhamet eden" anlamına gelir. Sadece Allah'a özgüdür; başkasına bu isim verilmez. Kuran'da 57 kez geçer; Fatiha suresinin ikinci ve üçüncü ayetleri Rahman ve Rahim isimlerini birlikte zikreder. "Er-Rahmânü alerş istevâ" (Rahman arşa hükmetmiştir) ayeti bu ismin en derin boyutunu ortaya koyar.

Evliya

awliyāʾ

Evliya, Allah'ın dostları ve velî kulları anlamına gelen "velî"nin çoğuludur. Kuran "Haberiniz olsun, Allah'ın dostlarına korku yoktur" buyurur. Tasavvufta manevi mertebeler aşarak Allah'a yakınlaşan, kalbi ilahi nurla dolmuş kişilere evliya denir. Kerametleri Ehli Sünnet tarafından kabul edilir.

Fitne

fitnah

Fitne, sınanma, bozgunculuk, kaos ve iç çatışma anlamlarını taşır. Kuran'da 60 kez geçen fitne; dinî bozukluk, toplumsal kaos ve müminlerin imtihanı için kullanılır. "Fitne öldürmekten daha kötüdür" (Bakara 2/191) ayeti, toplumsal düzeni bozmanın büyük günahı olduğunu ortaya koyar.

Gayb

ghayb

Gayb, duyu organları ve akıl yoluyla bilinemeyecek, yalnızca Allah'ın bilgisinde olan şeyleri ifade eder. Kıyamet vakti, ölümden sonra ne olacağı ve kalplerdeki niyetler gayb kapsamındadır. Kuran'da 49 kez geçer ve "Gaybın anahtarları yalnızca Allah'ın katındadır" buyurulur.

Haşr (Mahşer)

hashr

Haşr, kıyamet günü tüm ölülerin yeniden diriltilip mahşer yerinde toplanmasıdır. Kuran "Şüphesiz sizi yeniden diriltecek ve hesap günü toplayacağız" buyurur. Mahşer, tüm insanlığın hesabını göreceği kıyamet meydanıdır. Orada güneş yakına inecek, herkes kendi amellerinin karşısında olacak ve amel defterleri açılacaktır. Haşr inancı ahirete imanın en somut ifadesidir.

Havf

khawf

Havf, Allah'ın azabından duyulan korku ve endişe halidir. İmanın temel unsurlarından biri olup recâ (ümit) ile denge içinde tutulur. Tasavvufta kalbin sürekli uyanık kalmasını sağlayan manevi bir hal olarak tanımlanır; kişiyi günahlardan alıkoyar ve ibadete sevk eder.

Hesap (Ahiret Muhasebesi)

hisab

Hesap, kıyamette herkesin dünya hayatındaki eylemlerinden Allah'a hesap vereceği sorgulamadır. Kuran'da 109 kez geçen hesap, "Ey İnsan! Sen Rabbine kavuşuncaya kadar çabalamaktasın; onu bulacaksın" (İnşikak 6) ayetiyle anlatılır. Hz. Peygamber "Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesaba çekin" buyurmuştur. Hesap bilinci insanı her daim sorumlu ve dürüst davranmaya yönlendirir.

Hidayet

hidāyah

Hidayet, doğru yolu bulmak, Allah'ın rızasına uygun hayat sürmek demektir. Kuran'da 316 kez geçen hidayet, Allah'ın insanlara en büyük nimetidir. Her namazda okunan Fatiha suresinde "Bizi doğru yola ilet" diye dua edilir. Hidayet Allah'ın takdirindedir; ancak insan iradeyle buna talip olabilir.

Hz. İbrahim (a.s.)

ibrahim

Hz. İbrahim, Kuran'da 69 kez adı geçen ve İslam, Hristiyanlık ve Yahudiliğin ortak peygamberi kabul edilen büyük elçidir. "Halilullah" (Allah'ın dostu) lakabıyla anılır. Putları kırması, ateşe atılması ve oğlunu kurban etmeye hazır olması imanının simgeleridir. Hz. İbrahim ve oğlu İsmail Kâbe'yi inşa etmiştir. Hac ibadetinin temeli onun sünnetine dayanmaktadır.

Hz. İsa (a.s.)

isa

Hz. İsa, İncil'in kendisine indirildiği, babasız olarak Hz. Meryem'den doğan peygamberdir. Kuran'da 25 kez adı geçer ve "Mesih" ve "Allah'ın ruhu" olarak nitelenir. Ölüleri diriltmek, körü iyileştirmek ve balçıktan kuş yaratmak mucizelerindendir. İslam'da Hz. İsa haça gerilmemiş, Allah tarafından kendisine benzetilen biri çarmıha gerilmiştir.

Hz. Musa (a.s.)

musa

Hz. Musa, Kuran'da en sık adı geçen peygamberdir (136 kez). Tevrat'ın kendisine indirildiği, Firavun'a karşı İsrailoğullarını kurtaran büyük resuldür. Denizi yarması, Tur dağında Allah ile konuşması ve On Emirleri alması en önemli mucizelerindendir. Kuran, Hz. Musa kıssasını müminler için ders ve teselli kaynağı olarak sürekli anlatır.

İblis (Şeytan)

iblis

İblis, Allah'ın Hz. Adem'e secde etmesini emrettiğinde kibriyle reddeden, bu yüzden kovulan varlıktır. Kuran'da Bakara'dan Sad'a birçok surede anlatılır. İblis, kıyamete kadar insanları saptırmak için süre istemiş ve bu süre verilmiştir. "Muhlis kullarım bunun dışındadır" ayeti, ihlasla korunan kulların şeytandan emin olduğunu gösterir.

İhlas

ikhlāṣ

İhlas, sadece Allah'ın rızasını gözeterek, gösteriş ve riyadan uzak biçimde ibadet etmektir. "Saflaştırmak, arındırmak" kökünden gelir. İhlassız amel makbul sayılmaz; Allah sadece ihlas ile yapılan ameli kabul eder. Kuran'ın 112. suresi İhlâs olup tevhidi en özlü şekilde ifade eder.

İhsan

iḥsān

İhsan, Allah'ı görüyor gibi ibadet etmek, her işi güzel ve eksiksiz yapmaktır. Cebrail hadisinde Hz. Peygamber şöyle tanımlar: "Allah'ı görüyormuşsun gibi ibadet etmendir. Her ne kadar sen O'nu görmüyor olsan da O seni görmektedir." İmanın en yüksek mertebesi sayılır.

İman

īmān

İman, kalp ile tasdik etmek, dil ile ikrar etmek demektir. Altı iman esasını kapsar: Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere iman. Kuran'da 537 kez geçen iman, İslam'ın temelidir ve tüm amellerin kabul edilmesinin şartıdır.

İnşaallah (İnşa Allah)

insha allah

"İnşaallah" (Allah dilerse), her türlü niyet ve planı Allah'ın iradesiyle şartlandıran Kurani ifadedir. Kuran "Hiçbir şey için Allah dilemeden şunu yarın yapacağım deme" buyurur (Kehf 23-24). İnşaallah; teslimiyet, tevazu ve tüm işlerin Allah'ın iradesine bağlı olduğunun kabulüdür. Boş bir söz değil, gerçek inanç ifadesidir.

İsrâ ve Miraç

al-isra wal-mi'raj

İsrâ, Hz. Peygamber'in bir gecede Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksâ'ya götürülmesidir. Miraç ise bu gecede yedi kat göğe yükseltilmesi ve Allah'a yakın makama ulaşmasıdır. Bu yolculukta beş vakit namaz farz kılınmış ve cennet-cehennem gösterilmiştir. İsrâ Kuran'da (17/1), Miraç ise Necm suresinde (53/1-18) anlatılmaktadır.

Kabir

qabr

Kabir, ölüm ile kıyamet arasındaki berzah döneminin yaşandığı mekândır. Hadis-i şeriflere göre kabirde Münker ve Nekir melekleri ölüye Rabbini, dinini ve peygamberini sorar; cevaplara göre ya nimet ya da azap başlar. Hz. Peygamber kabir azabından sığınmayı tavsiye etmiştir.

Kader ve Takdir

taqdeer

Kader ve takdir, Allah'ın her şeyi önceden bilmesi, ezelde yazması, dilediğini yaratması ve kulların fiillerini dilemesidir. İman'ın altı şartından biridir. Kadere iman insanı ne kibre ne de karamsarlığa düşürür; tevekkülü güçlendirir. "Kalem (levh-i mahfuza) her şeyi yazmıştır" hadisi kadere imanın temelini özetler.

Kalp (Gönül)

qalb

Kalp, İslam anlayışında sadece fiziksel organ değil, insanın inanç, his ve iradesinin merkezidir. Kuran'da 132 kez geçer. İman kalbe yerleşir; Allah ancak kalplerdeki niyete bakarak değerlendirir. Hz. Peygamber, vücutta bir et parçası olduğunu, o iyi olursa tüm vücudun iyi olduğunu bildirmiştir; o kalptir.

Kaza

qaḍāʾ

Kaza iki anlama gelir: (1) Akide'de kaza, Allah'ın ezelî ilmine uygun olarak vakti gelince hükmünü yerine getirmesi; kaderin gerçekleşmesidir. (2) Fıkıhta kaza, vaktinde eda edilemeyen namaz veya orucun sonradan yerine getirilmesidir.

Kelam İlmi

kalam

Kelam, İslam'ın temel inanç esaslarını akli delillerle temellendiren ve savunan ilahiyat ilmidir. İslam'ın teolojisi olarak da tanımlanan kelam; Allah'ın varlığı, sıfatları, peygamberlik ve ahiret gibi konuları inceler. Maturidilik ve Eş'arilik İslam dünyasının iki ana kelam ekolüdür. İmam Maturidi ve Ebu'l-Hasan el-Eş'ari bu alanın kurucuları arasında gösterilir.

Kelime-i Tevhid

lā ilāha illallāh

"Lâ ilâhe illallah" (Allah'tan başka ilah yoktur), İslam'ın temel inanç ifadesi olan kelime-i tevhiddir. Şehadetin ilk yarısını oluşturur. Hz. Peygamber, bu sözün en büyük zikir olduğunu ve cennetin anahtarı olduğunu bildirmiştir. İslam'a girişin, namazın ve hayatın özeti bu cümlede gizlidir.

Keramet

karāmah

Keramet, Allah'ın velî kullarına bahşettiği olağanüstü hâl ve olaylardır. Peygamberlere verilen mucizeden farklı olarak keramet; velî kulun bizzat isteği dışında, Allah'ın bir ikramı olarak zuhur eder. Ehli Sünnet kerameti kabul etmekle birlikte onu peygamberlik delili saymaz.

Kıyamet

qiyāmah

Kıyamet, tüm insanlığın hesap vermek üzere yeniden diriltileceği Son Gün'dür. İslam inancının altı şartından biri olan ahirete imanın merkezindedir. Kuran'da yetmişten fazla ayette geçen kıyamet; sûr'un üflenmesi, yeniden dirilme, mahşer, hesap ve sıratla devam eder.

Küfür (İnkar)

kufr

Küfür, Allah'ı, peygamberleri, Kuran'ı ya da İslam'ın kesin olarak bilinen bir hükmünü inkâr etmektir. Kafir, bu inkarı yapan kişidir. Küfür; itikadi küfür (kalpte inkâr), amelî küfür (İslam'ın gerekliliklerini bilinçli terk etme) ve küfranı nimet (nankörlük) olmak üzere farklı biçimlerde ele alınır. Küfürden dönüş tevbeyle gerçekleşir.

Kürsî

kursī

Kürsî, Allah'ın ilminin ve hâkimiyetinin genişliğini ifade eden ilahi bir niteliktir. Bakara Suresi 255. ayet (Ayetü'l-Kürsî) "Kürsüsü gökleri ve yeri kuşatmıştır" buyurur. Hadise göre Arş yanında Kürsî, büyük bir çölde bırakılmış küçük bir halka gibi kalır; bu Allah'ın büyüklüğünü anlatır.

Mağfiret (Bağışlanma)

maghfira

Mağfiret, Allah'ın kullarının günahlarını örtmesi ve affetmesidir. Allah'ın "el-Gafûr" ve "el-Gaffâr" isimleri bu kökten gelir. Kuran'da "Allah tüm günahları bağışlar" (Zümer 53) müjdesi, mağfiretin kapsamını ortaya koyar. İstiğfar (Allah'tan bağışlanma dilemek) mağfiretin talebidir. Tevbenin ardından mağfiretin gelmesi, İslam inanç sisteminin umut eksenini oluşturur.

Mahşer

maḥshar

Mahşer, kıyamet günü tüm insanlığın hesap için bir araya toplanacağı geniş düzlüktür. Ölülerin diriltilmesinin ardından Allah'ın huzurunda dünya hayatlarının hesabını verecekleri yerdir. Kuran'da hesap gününe hazırlıklı olma sık sık vurgulanır; güneşin çok yaklaştığı bu yerde herkes terleyecektir.

Maşallah (Mâşaallah)

masha allah

"Maşaallah" (Allah ne diledi), gözlemlenen güzel bir şey veya başarı karşısında hayranlık ve şükran ifade etmek için kullanılır. Kuran'da (Kehf 39) geçen bu ifade, "Allah ne güzel yarattı" anlamını taşır ve nazardan korunaklı bir söz kabul edilir. Bir şeye beğeniyle bakarken maşaallah demek sünnettir; bu, kötü gözden koruma niyeti taşır.

Melek

malak

Melekler, Allah'ın nurundan yaratılmış, emrine itaat eden, günah işlemeyen manevi varlıklardır. Onlara iman, İslam'ın altı iman esasından biridir. Başlıca melekler: Cebrail (vahiy), Mikail (rızık), İsrafil (kıyamet borusu) ve Azrail (can alıcı)'dır. Hafaza melekleri insanın amellerini yazar; kiramen katibin de denir. Melekler insan gibi sınanmaz ve irade özgürlüğünden yoksundur.

Miraç

miʿrāj

Miraç, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) Recep ayının 27. gecesinde Cebrail ile birlikte Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya (İsrâ) ve oradan yedi kat göğe yükseldiği, Allah katına yaklaştığı olağanüstü yolculuktur. Bu yolculukta beş vakit namaz farz kılınmıştır.

Mizan (Amel Terazisi)

mizan

Mizan, kıyamette herkesin amellerinin tartılacağı ilahi terazidir. Kuran "O gün tartı haktır; kimlerin terazisi ağır gelirse, işte onlar kurtuluşa erenlerdir" (A'raf 8) buyurur. Amellerin ağırlığı; kelime-i şehadet, namaz, elhamdülillah ve sübhanallah en ağır amellerdir. Mizan inancı, hiçbir amelin boşa gitmeyeceğini ve adaletin mutlak biçimde gerçekleşeceğini öğretir.

Mü'min

muʾmin

Mü'min, Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere kalben iman eden kimsedir. "Emn" kökünden gelen mü'min; güven ve huzur içinde olan anlamını da taşır. Allah'ın güzel isimlerinden biri de el-Mü'min'dir; güven veren, emin kılan demektir.

Nebî

nabī

Nebî, Allah tarafından vahiy alan ve insanlara dini tebliğ etmekle görevlendirilen peygamberdir. Resûlden farkı; nebî yeni bir şeriat getirmez, önceki peygamberin şeriatıyla amel eder. İslam'a göre Hz. Âdem'den Hz. Muhammed'e kadar 124.000 nebî gönderildiği rivayet edilmektedir.

Nefs

nafs

Nefs, can, ruh ve insanın benliği anlamına gelir. Kuran'da 295 kez geçen nefs; emmâre (kötülüğü emreden), levvâme (kendini kınayan) ve mutmainne (huzur bulmuş) olmak üzere üç mertebede ele alınır. Tasavvufta nefis terbiyesi en temel hedeflerden biridir. "Kim nefsini tanırsa Rabbini tanır" sözü önemlidir.

Nifak (Münafıklık)

nifaq

Nifak, dışarıda İslam'ı kabul gibi gösterip kalben inkâr etmek ya da inanmak anlamına gelir. Münafık, görünüşte Müslüman olup içten kafir olan kişidir. Kuran'da "Münafıklar cehennemin en alt tabakasındadır" buyrulmuştur. Münafıklığın alametleri: söz verince sözünü tutmamak, konuşunca yalan söylemek ve emanete ihanet etmektir.

Nimet

niʿmah

Nimet, Allah'ın kullarına verdiği her türlü iyilik, lütuf ve ihsandır. Kuran'da 145 kez geçen nimet; sağlık, akıl, iman, rızık ve güvenlik başlıca nimetler arasındadır. En büyük nimet imandır. "Nimetimi saydıranız, onu sayamazsınız" (İbrâhim 14/34) ayeti Allah'ın sonsuz nimetlerini ifade eder.

Nur

nūr

Nur, ışık ve aydınlık demektir; Allah'ın 99 isminden biri olup "göklerin ve yerin nuru" anlamına gelir. Kuran'da 43 ayette geçen nur; hidayeti, Kuran'ı, peygamberi ve imanı simgeler. Tasavvufta kalbin manevi aydınlanması ve ilahi tecellinin yansıması olarak yorumlanır.

Recâ

rajāʾ

Recâ, Allah'ın rahmet ve affına duyulan ümit halidir. Havf (korku) ile birlikte İslam'ın ibadet anlayışının iki temel direğini oluşturur. Kul, günahlarından tövbe ettikten sonra Allah'ın bağışlayacağına dair beslediği güvenli ümit recânın özüdür; ne kaderin yanlış yorumuna ne de ümitsizliğe yer bırakır.

Resûl (Elçi)

rasūl

Resul, Allah'tan şeriat (yeni bir din) getiren peygamberdir. Nebiden farklı olarak resul, kendisine kitap verilmiş ve yeni bir şeriat getirilmiş peygamberdir. Kuran'da 513 kez geçen resul kelimesi, mesaj taşıyan, gönderilmiş olan anlamına gelir. Hz. Muhammed, Allah'ın son resûlüdür.

Ruh

rūḥ

Ruh, Allah'ın insana üflediği ilahi can kaynağıdır. Kuran "Sana ruhtan soruyorlar, de ki: Ruh Rabbimin emrindendir; size pek az bilgi verilmiştir" buyurur. Mahiyeti itibarıyla ilahi bir sır olan ruh; ölümle bedenden ayrılır ve berzahta yaşamaya devam eder.

Şefaat

shafāʿah

Şefaat, kıyamet günü Allah'ın izniyle peygamberlerin, alimlerin ve salih kulların günahkâr mü'minler için Allah'tan af dilemesidir. En büyük şefaat hakkı Hz. Muhammed'e (s.a.v.) verilmiştir. Kuran'da otuz ayette geçen şefaat, Ehli Sünnet akidesinin önemli bir konusudur.