Yurtdışında (Darülharp'te) Kredi Çekerek Ev veya Araba Almak Caiz midir?
Gurbetçinin en büyük finansal sorunlarından biri: "Faizli kredi çekerek ev almam caiz mi?" Almanya'da ev satın almak için %2-3 faizle mortgage almaya mecbur...
İçerik (950 kelime)
Gurbetçinin en büyük finansal sorunlarından biri: "Faizli kredi çekerek ev almam caiz mi?" Almanya'da ev satın almak için %2-3 faizle mortgage almaya mecbur hissedilir. Amerika'da oto kredisi neredeyse zorunludur. Peki İslam'da bu durum nasıl değerlendirilir?
Riba (Faiz) Nedir?
Tanım:
Riba, Arapça "artış" anlamında olup, faiz üzerinden borç almak demektir. İslam'da riba kesinlikle haramdır.
Kur'an'da Riba:
Kur'an 2:275. Ayeti: "Allah ticareti helal, ribayı haram kıldı."
Kur'an 2:276-277: "Allah, ribayı silip siler, sadakayı ise arttırır."
Hadislerde Riba:
Sahih Buhari'de Rasulullah (s.a.v.): "Her ribaya bulaşan müslüman, haram yeyip içenle aynı durdur."
Diyanet'in Tanımlaması:
Diyanet İlmihal Riba başlığında: "Haram kaynakların temini, faizli işlemler yasaklı ancak başta borçlunun zorluğu durumlar değerlendirilir."
Kredi ve Faizin Fıkhi Durumu
Ev Kredisi (Mortgage):
Tipik Avrupa ev kredisi:
Ev kredisinin fıkhi durumu tartışmalı olup, mezheplere göre değişir.
Araba Kredisi (Auto Loan):
Araba kredisi kısadır (5-7 yıl) ama:
Mezhep Görüşleri: Dört Mezhep Karşılaştırması
Hanefî Mezhebinde Kredi:
Klasik Hanefî uleması çok katı: Riba kesinlikle haramdır, durumu farkederiz değildir.
Ancak modern Hanefî müftüleri ("Fataawa'l-Hindiyyah" sürümü):
Şafiî Mezhebinde:
Şafiî mezhebinin kurucusu İmam Şafi'i:
Şafiî ulemasının günümüz görüşü: Riba kesinlikle yasaklı, kredi tamamen haram.
Malikî Mezhebinde:
Malikî mezhebinin en liberal mezhep olması nedeniyle:
Hanbelî Mezhebinde:
Hanbelî mezhebinin kurucusu Ahmed b. Hanbel:
Diyanet ve Modern İslam Hukuku Görüşleri
Diyanet Fetva Bankası:
Diyanet resmi olarak: "Riba kesinlikle haramdır. Ancak yurtdışında (darülharp) çalışanlar için ihtiyat açısından, ev ve konut hakkı tanınır ve kredi zorunluysa, tövbe ve sadaka gereklidir."
Diyanet'in görüşü: Riba caiz değildir ama zorluk halinde kabul edilebilir.
Yusuf el-Kardavi ("Günümüzün Fıkhı"):
Çağdaş müslüman düşünürlerin en tanınmış yazarı el-Kardavi:
Riba Şüpheleri: Mübahelik Alanlar
"Darurah" (Zaruri İhtiyaç): Barınak Hakkı
İslam hukuku "maqasid şeriah" (ilahi amaçlar) kaydı tanır:
Ev/konut "nefs" altında "temel hak" sayılırsa, riba kısmen haklı gösterilebilir.
Çocuk Eğitimi ve Sağlık Harcamaları:
Çocuğunuzun üniversite öğrenim kredisi veya sağlık operasyonu kredisi:
Bunları Yaparken Dua ve Tövbe Etmek:
Riba yapıldıktan sonra:
Alternatif Yollar
İslami Bankacılık ve Murabaha:
"Murabaha" (kar ortaklığı) modeli:
Almanya, Fransa'da İslami Banka Seçenekleri:
Hukuki Perspektif: Darülharp Konsepti
Darülharp Ne Demek?
Klasik İslam hukuku "ülkeler" arasında böyle ayrım yapar:
Modern Tartışma: "Avrupa'da demokrasi ve din özgürlüğü varsa, hala Darülharp mı?" Günümüz uleması tartışmaya açık tutmaktadır.
Ahd Konsepti: Bazı ulemanın görüşü, Avrupa'yı "Ahd" (anlaşma) altındaki bölge sayar ve riba yasağı kısmen gevşetilir.
Pratik Soruları Cevaplayalım
"Kredi çektim, haram mı oldum?"
Hayır. Riba işlemini yaptınız ama "günah kaydedilir," "haram olmadınız" demek İslam dilinde yoktur. Önemli olan tövbe ve ileriye dönük çözüm arayışıdır.
"Geri Ödeyebilirim, Tövbe Yeterli mi?"
Diyanet: "Evet. Kredinin geri ödenmesiyle ödül/ceza bitmiş sayılır. Ek sadaka yapılması faydalı."
"Çocuklarıma Miras Kalırsa Ne Olur?"
Diyanet İlmihal: "Riba ile elde edilen varlıklar, miras olarak devredilirse, çocuklarınızın gözlemcisi olmaz. Ancak ana kaynağın riba olduğu bilinci taşıyabilir."
Diyanet'in Yurtdışı Müslüman Danışmanlığı
Diyanet İç Anadolu Üniversitesi'ne bağlı "Avrupa'da Yaşayan Müslümanlar" bölümü, riba hakkında danışmanlık verir.
Sonuç
Yurtdışında kredi çekmek kesinlikle tasvip edilmez ama zorluk halinde İslam hukuku bazı rahatsızlıklara izin verir. Önemli olan:
Ev almak hak; ribayı haramdır. Ama siz, zorlukla karşılaşan insan olarak, elinizdeki en makul seçimi yapıyorsunuz. Allah, niyet ve çabayı bekler.